Αθήνα,                        4 - 2 - 2002

Αρ. Πρωτ. : 732                                  Προς:  Α΄βάθμιες ΕΜΔΥΔΑΣ 

                                                          Κοιν.:  1. ΤΕΕ

                                                                      2. ΤΕΕ / Γραφείο Επαγγελματικών Θεμάτων

Θέμα :  Γνωμοδοτήσεις σχετικές με ασφαλιστικά – συνταξιοδοτικά ζητήματα

Συνάδελφοι, 

Στην προσπάθεια μελέτης και επίλυσης ασφαλιστικών – συνταξιοδοτικών προβλημάτων και με αφορμή ερωτήματα συναδέλφων μας μηχανικών, το Δ.Σ. της Ομοσπονδίας απευθύνθηκε στο Δικηγορικό Γραφείο του καθηγητή κ. Κωνσταντίνου Κρεμαλή, προκειμένου να έχουμε υπεύθυνες γνωμοδοτήσεις σχετικά με συνταξιοδοτικές ιδιαιτερότητες των μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων σε τρία βασικά ζητήματα, που αφορούν:

1.    Την αναγνώριση δημόσιας υπηρεσίας και το δικαίωμα διαδοχικής ασφάλισης

2.    Την υποχρεωτική εγκατάλειψη του επαγγέλματος για λήψη πολλαπλής σύνταξης

3.    Την ανταποδοτικότητα των κρατήσεων υπέρ του ΜΤΠΥ

Από τις γνωμοδοτήσεις προκύπτουν τα εξής:

1^η Γνωμοδότηση: «Αναγνώριση δημόσιας υπηρεσίας και δικαίωμα διαδοχικής ασφάλισης»

            Ο Ν. 915/79 θεσπίζει αυτοτελές δικαίωμα για την παροχή σύνταξης από τον ΕΛΠΠ (μετά 10ετία από την υπαγωγή στην ασφάλιση). Ωστόσο, στην περίπτωση μηχανικών, που αργότερα ασφαλίζονται υποχρεωτικά σε άλλο επικουρικό ταμείο, αμφισβητείται η δυνατότητα συνταξιοδότησης από τον ΕΛΠΠ εξ αιτίας συνυπολογισμού του χρόνου ασφάλισης στο νέο φορέα με τους κανόνες της διαδοχικής ασφάλισης. Ρωτήσαμε τον καθηγητή Κ. Κρεμαλή αν αυτός ο συνυπολογισμός είναι δικαίωμα ή υποχρέωση των μηχανικών, ποια είναι η νομική προστασία των θιγομένων και ποια η δυνατότητα παρέμβασης της Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ.

Ο καθηγητής Κ. Κρεμαλής γνωμοδότησε ότι υπάρχει δυνατότητα συνυπολογισμού του χρόνου ασφάλισης στα επικουρικά ταμεία του Δημοσίου, προκειμένου να συμπληρωθεί ο αναγκαίος χρόνος για τη λήψη πρόσθετης συνταξιοδοτικής παροχής από τον ΕΛΠΠ. Ο συνυπολογισμός προϋποθέτει την υποβολή σχετικής αίτησης που αποτελεί δικαίωμα των μονιμοποιηθέντων στο Δημόσιο μηχανικών. Αντίστροφα, αν δεν θεμελιώνεται αυτοτελές δικαίωμα πρόσθετης παροχής από το Ταμείο Αρωγής Δημοσίων Υπαλλήλων ή από το ΜΤΠΥ, μπορεί να ζητηθεί, με εφαρμογή των διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης, να συνυπολογιστεί και όσος χρόνος ασφάλισης στον ΕΛΠΠ δεν χρησιμοποιήθηκε για τη χορήγηση βοηθήματος από το Λογαριασμό αυτό.

Η Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ μπορεί αφενός να υποβάλει ερώτημα στο αρμόδιο Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Γενική Γραμματεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων/ Γενική Δ/νση Κοινωνικών Ασφαλίσεων) για να αποφανθεί ως προς την τακτοποίηση των εκκρεμών ζητημάτων με εφαρμογή των κανόνων διαδοχικής ασφάλισης και αφετέρου να παρακολουθήσει τις εξατομικευμένες διεκδικήσεις των μελών της, ασκώντας υπέρ αυτών δικαστικές παρεμβάσεις, όπου αυτό είναι παραδεκτό, πριν ανατραπούν τα ευνοϊκά μέχρι στιγμής νομολογιακά δεδομένα.

2η Γνωμοδότηση: "Υποχρεωτική εγκατάλειψη επαγγέλματος για τη λήψη πολλαπλής σύνταξης"

Προϋπόθεση για τη συνταξιοδότηση των μηχανικών από το Δημόσιο είναι η υποχρεωτική παραίτηση (εντός εξαμήνου) από το ΤΣΜΕΔΕ που συνεπάγεται απώλεια της ιδιότητας του μηχανικού. Ρωτήσαμε τον καθηγητή Κ. Κρεμαλή αν αυτή η στέρηση αντιβαίνει στην προστασία της προσωπικότητας και ειδικότερα στην αρχή της οικονομικής (επαγγελματικής ) ελευθερίας ή σε άλλη γενική αρχή του δικαίου, ποια μπορεί να είναι η νομική προστασία των θιγομένων και ποια η δυνατότητα παρέμβασης της Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ.

            Ο καθηγητής Κ. Κρεμαλής γνωμοδότησε ότι ο έμμεσος νομοθετικός εξαναγκασμός των μηχανικών του Δημοσίου, να επισπεύδουν τη συνταξιοδότησή τους από το ΤΣΜΕΔΕ, αντιβαίνει σε μια σειρά συνταγματικών κανόνων και ειδικότερα στη θεσμική εγγύηση της κοινωνικής ασφάλισης (άρθρο 22§5 Συντ. και άρθρο 25§1 Συντ.), στην αρχή της ισότητας μεταξύ των ασφαλισμένων του (άρθρο 4§1 Συντ.) και στην προστασία της ελεύθερης ανάπτυξης της οικονομικής-επαγγελματικής προσωπικότητας των μηχανικών (άρθρο 5§1 Συντ. και άρθρο 57 ΑΚ). Προς άρση της νομικής αβεβαιότητας κάποιος θιγόμενος ασφαλισμένος του ΤΣΜΕΔΕ, μετά τη συνταξιοδότησή του από το Δημόσιο και την παρέλευση του κρίσιμου εξαμήνου, μπορεί να υποβάλει αίτηση συνταξιοδότησης από το ΤΣΜΕΔΕ χωρίς να περιμένει τη συμπλήρωση του 65ου έτους της ηλικίας του. Κατά της ενδεχόμενης απορριπτικής απόφασης θα μπορεί να ασκήσει τα προβλεπόμενα ένδικα βοηθήματα προς επίλυση της διαφορά από τα διοικητικά δικαστήρια.

Παράλληλα, η Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ μπορεί να επιδιώκει -ενόψει του κοινωνικού διαλόγου για τον εκσυγχρονισμό του ασφαλιστικού μας συστήματος- τη νομοθετική παρέμβαση προς άρση της αντισυνταγματικής διάταξης.

3η Γνωμοδότηση: "Ανταποδοτικότητα των κρατήσεων υπέρ του ΜΤΠΥ"

Οι νεοεισερχόμενοι (μετά την 01.01.93) μηχανικοί του Δημοσίου υποχρεούνται σε εισφορά προς το ΜΤΠΥ που υπολογίζεται στο βασικό μισθό και στο χρονοεπίδομα. Ρωτήσαμε τον καθηγητή Κ. Κρεμαλή αν υπάρχει προοπτική κτήσης της ιδιότητας του μερισματούχου, αν δικαιολογείται αντιστοιχία της βάσης υπολογισμού εισφορών με τη βάση υπολογισμού των παροχών, ποια η νομική προστασία των θιγομένων και ποια η δυνατότητα παρέμβασης της Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ.

            Ο καθηγητής Κ. Κρεμαλής γνωμοδότησε ότι οι νεοεισερχόμενοι μηχανικοί του Δημοσίου (μετά την 01.01.93), οι οποίοι βάσει του άρθρου 39 παρ. 2 Ν. 2084/92 υπάγονται στην υποχρεωτική κύρια ασφάλιση του ΤΣΜΕΔΕ και βάσει του άρθρου 11 παρ. 3 Ν. 2227/1994 στην υποχρεωτική επικουρική ασφάλιση του ΜΤΠΥ, αντιμετωπίζονται νομοθετικά ως μέτοχοι του δεύτερου φορέα (με υποχρέωση κράτησης 4%) χωρίς την προσδοκία να καταστούν και μερισματούχοι, εφόσον δεν θα δικαιωθούν σύνταξης από το Δημόσιο.

Ο νομοθετικός αυτός αποκλεισμός και η σχετική δυσμενής νομοθετική μεταχείριση της συγκεκριμένης επαγγελματικής κατηγορίας (μηχανικών του Δημοσίου) από τις ασφαλιστικές παροχές του φορέα τους (ΜΤΠΥ), στον οποίο συνεισφέρουν ομοιόμορφα μαζί με τους λοιπούς μετόχους και για τους ίδιους ασφαλιστικούς κινδύνους, συνιστά παράβαση της συνταγματικά κατοχυρωμένης αρχής της ισότητας του νομοθέτη απέναντι στους πολίτες (άρθρο 4§1 Συντ.).

Όσον αφορά τις ενδεδειγμένες ενέργειες προς άρση της αμφισβήτησης προτείνονται η πρόκληση δικαστικού ελέγχου αστικής ευθύνης του Δημοσίου (άρθρ. 105 Εισ.Ν.ΑΚ) ως προς τη συνταγματικότητα των υπέρ ΜΤΠΥ κρατήσεων και μελλοντικά η αίτηση χορήγησης μερίσματος για όσους συγκεντρώσουν τις προϋποθέσεις, ώστε να αναγνωρισθεί δικαστικά η δυνατότητα εφαρμογής του άρθρου 4§1 Συντ. Η Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ θα μπορούσε άμεσα να προκαλέσει τη σαφή νομοθετική ρύθμιση του θέματος (είτε της μη κράτησης εισφορών, είτε της προσδοκίας μερίσματος), ενώ έννομο συμφέρον δικαστικής παρέμβασης υπέρ των θιγόμενων μηχανικών του Δημοσίου έχουν κυρίως τα μέλη της (Ενώσεις Μηχανικών Δημοσίων Υπαλλήλων Διπλωματούχων Ανωτάτων Σχολών).

Συνάδελφοι,

            Οι παραπάνω γνωμοδοτήσεις του καθηγητή κ. Κ. Κρεμαλή –αντίγραφα των οποίων σας αποστέλλουμε συνημμένα– είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερομένου, είτε από τα Γραφεία μας είτε μέσω της ιστοσελίδας της Ομοσπονδίας (www.emdydas.gr).

Με την ευκαιρία σας πληροφορούμε ότι η διοίκηση της Ομοσπονδίας παρακολουθεί όλα τα ασφαλιστικά – συνταξιοδοτικά ζητήματα που αφορούν τους συναδέλφους μηχανικούς. Βρισκόμαστε σε επιφυλακή ενόψει των αναμενόμενων μεταρρυθμίσεων του ασφαλιστικού συστήματος στη χώρα μας και ανησυχούμε ιδιαίτερα για το μέλλον του ασφαλιστικού μας Ταμείου, του ΤΣΜΕΔΕ. Ήδη, την Τρίτη 22 Ιανουαρίου 2002 πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον Πρόεδρο του ΤΣΜΕΔΕ κ. Γιάννη Ζωιόπουλο, με τον οποίο συζητήθηκε ο τρόπος διαμόρφωσης κοινής στάσης όλων των κατηγοριών ασφαλισμένων στο Ταμείο ενόψει της συζήτησης για το νέο Ασφαλιστικό. Για τις όποιες στη συνέχεια ενέργειές μας θα σας ενημερώνουμε έγκαιρα.

ΣΥΝΗΜΜΕΝΑ:

Γνωμοδοτήσεις:

    α) Αναγνώριση δημόσιας υπηρεσίας και δικαίωμα διαδοχικής ασφάλισης

    β) Υποχρεωτική εγκατάλειψη επαγγέλματος για τη λήψη πολλαπλής σύνταξης

    γ) Ανταποδοτικότητα των κρατήσεων υπέρ του ΜΤΠΥ

Για  το  Δ.Σ.