Πόρισμα 2ης Επιτροπής ΥΠΕΣΔΔΑ

Η Επιτροπή που συστάθηκε με την υπ’ αριθ. ΔΙΔΑΔ/Φ.65/16/οικ. 9886/3-5-2001 Υπουργική Απόφαση, σε εκτέλεση της από 10/11/2000 Ειδικής Συλλογικής Συμφωνίας μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Π.Ο. Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ., με σκοπό να διερευνήσει τόσο τη δυνατότητα νομικής κάλυψης των μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων σε περίπτωση άσκησης ποινικής δίωξης σε βάρος τους, όσο και την αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου των αποζημιώσεων για εκτός έδρας μετακινήσεις, κατέληξε στα ακόλουθα συμπεράσματα:

Σε ότι αφορά τη δυνατότητα νομικής κάλυψης των μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων κατά των οποίων έχει ασκηθεί ποινική δίωξη, τα αιτήματα της συνδικαλιστικής πλευράς, όπως προκύπτουν από τα σχετικά έγγραφα που κατατέθηκαν, είναι τα εξής:

α)  Ευθύνη του Δημοσίου για τη νομική κάλυψη των Διπλωματούχων Μηχανικών

Το Δημόσιο είναι υπεύθυνο για κάθε αστική ευθύνη που πηγάζει από την άσκηση των υπηρεσιακών καθηκόντων των Διπλωματούχων Μηχανικών και αναλαμβάνει τη νομική κάλυψή τους για τις ποινικές ευθύνες τους.

β)  Δικαίωμα του Διπλωματούχου Μηχανικού για επιλογή νομικού παραστάτη

Ο Διπλωματούχος Μηχανικός, που ενάγεται αστικά ή διώκεται ποινικά για ζητήματα που αφορούν την άσκηση των καθηκόντων του, έχει δικαίωμα να επιλέξει το δικηγόρο του για τη νομική του υποστήριξη ενώπιον των δικαστηρίων ή άλλων αρχών, ορίζει δε δικηγόρο που είναι διορισμένος στο εφετείο της δωσιδικίας του.

γ)   Διαδικασία καταβολής και ύψος δαπανών νομικής κάλυψης

Το Δημόσιο βαρύνεται με τη δικαστική δαπάνη και την αμοιβή του δικηγόρου που διορίζεται από το Διπλωματούχο Μηχανικό, έπειτα από προσκόμιση της απόδειξης αμοιβής νομικών και δικηγορικών υπηρεσιών του δικηγόρου.

Η δικηγορική αμοιβή καθορίζεται μέχρι το διπλάσιο του ποσού που προσδιορίζεται κατά περίπτωση ως ελάχιστη αμοιβή με την ΚΥΑ. 1118877/2240/Λ0012/21-2-2000 Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, όπως αυτή ισχύει κάθε φορά. Για την καταβολή της δικηγορικής αμοιβής ο Διπλωματούχος Μηχανικός καταθέτει στην αρμόδια Υπηρεσία Εντελλομένων Εξόδων, μέσω της Υπηρεσίας του, την απόδειξη είσπραξης της αμοιβής του δικηγόρου, με δήλωση του δικηγόρου ότι οι δικηγορικές υπηρεσίες αφορούσαν τη νομική του υπεράσπιση για πράξεις που πηγάζουν από την άσκηση των υπηρεσιακών του καθηκόντων και αναφορά στο δικόγραφο, το δικαστήριο ή άλλη δημόσια αρχή ενώπιον της οποίας πραγματοποιήθηκε η παράσταση του δικηγόρου και παρασχέθηκαν οι νομικές του υπηρεσίες.

δ)  Απαλλαγή του ελληνικού Δημοσίου από την κάλυψη δικαστικών δαπανών

Εάν για την αιτία που επισύρει αστική ή ποινική ευθύνη του Διπλωματούχου Μηχανικού έχει κινηθεί πειθαρχική διαδικασία σε βάρος του από την Υπηρεσία του και έχει κριθεί αμετάκλητα ότι ο Διπλωματούχος Μηχανικός βαρύνεται με πειθαρχικό παράπτωμα, το οποίο και τιμωρείται, οι δικαστικές δαπάνες της νομικής του κάλυψης βαρύνουν τον ίδιο, και τυχόν καταβολή τους από την Υπηρεσία παρακρατείται άμεσα από τις αποδοχές του, ή αναζητείται σύμφωνα με τον κώδικα περί δημοσίων εσόδων.

ε)   Ειδική διαδικασία νομικής ευθύνης

Η ιδιαιτερότητα των υπηρεσιακών καθηκόντων των Διπλωματούχων Μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων, ως προς τον εντοπισμό και τις συνέπειες της ποινικής και αστικής τους ευθύνης, επιβάλει τη δημιουργία ειδικής δικονομικής διαδικασίας με συμμετοχή και πραγματογνωμόνων, όπως ισχύει σε άλλες ειδικές περιπτώσεις νομικής ευθύνης (π.χ. αθλητική δικαιοσύνη).

Κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων, τα αιτήματα της συνδικαλιστικής πλευράς κωδικοποιήθηκαν και εξειδικεύτηκαν, στα πλαίσια του διαλόγου, ως εξής:

Ø      Δικαίωμα του διπλωματούχων μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων να επιλέγουν ελεύθερα το νομικό παραστάτη που θα τους παρέχει νομική στήριξη ενώπιον των δικαστηρίων, τόσο στην περίπτωση παραπομπής στο ακροατήριο, όσο και κατά το στάδιο της προδικασίας.

Ø      Η κάλυψη από το Δημόσιο της δαπάνης για την αμοιβή πληρεξούσιου δικηγόρου (ίση με το γραμμάτιο προείσπραξης του Δικηγορικού Συλλόγου περί καταβολής του ελάχιστου ορίου δικηγορικής αμοιβής) θα τελεί υπό την προϋπόθεση ότι η ποινική δίωξη είναι αποτέλεσμα της άσκησης των υπηρεσιακών τους καθηκόντων και οι ίδιοι δεν υπέχουν ευθύνη για το αποδιδόμενο σε αυτούς αδίκημα.

Ø      Εντοπισμός της ιδιαιτερότητας του προβλήματος που αντιμετωπίζουν οι μηχανικοί δημόσιοι υπάλληλοι, εξαιτίας της άσκησης ποινικής δίωξης, για γεγονότα που σχετίζονται με την άσκηση των καθηκόντων τους και για τα οποία δεν υπέχουν ευθύνη.

Ø      Καταβολή της σχετικής δαπάνης πριν από τη δίκη.

Ø      Σε περίπτωση πρωτόδικης καταδίκης αλλά αθώωσης στο δεύτερο βαθμό, οικονομική κάλυψη του συνόλου της διαδικασίας, όταν η απόφαση του δικαστηρίου καταστεί αμετάκλητη.

Ø      Συμμετοχή εμπειρογνωμόνων στη προδικαστική διαδικασία, ούτως ώστε να μην καταλήγουν όλες οι υποθέσεις στο ακροατήριο.

Ø      Το Δημόσιο απαλλάσσεται από την προαναφερθείσα ευθύνη σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι ο μηχανικός δημόσιος υπάλληλος είναι υπαίτιος του αποδιδόμενου σε αυτόν ποινικού αδικήματος. Σημειώνεται δε ότι στις περιπτώσεις αυτές η εν λόγω πράξη αποτελεί ταυτόχρονα και πειθαρχικό παράπτωμα.

Επί των ανωτέρω αιτημάτων, οι εκπρόσωποι του ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. και του Υπουργείου Οικονομικών εξέφρασαν τις εξής απόψεις, όπως προκύπτουν από τα πρακτικά των συνεδριάσεων:

Ø      Από τα προσκομισθέντα στατιστικά στοιχεία δεν προκύπτει ότι το πρόβλημα της άσκησης ποινικής δίωξης σε βάρος μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων είναι ιδιαίτερα σημαντικών διαστάσεων. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία επίσης έδειξαν ότι υπάρχει ένας αριθμός μηχανικών που διώκεται αυτεπάγγελτα για υποθέσεις που προκύπτουν στο πλαίσιο της εκτέλεσης των καθηκόντων τους. Θα πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη ότι η παραγραφή του αδικήματος αρχίζει από την ημερομηνία που θα προκύψει το ζημιογόνο γεγονός.

Ø      Το εν λόγω πρόβλημα είναι γενικό και εμφανίζεται σε πολλές κατηγορίες υπαλλήλων, με χαρακτηριστική την περίπτωση των μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων, στους οποίους το πρόβλημα των αυτεπάγγελτων ποινικών διώξεων εμφανίζεται ιδιαίτερα έντονο, λόγω της φύσης της εργασίας τους.

Ø      Η όποια νομοθετική ρύθμιση του θέματος της νομικής κάλυψης θα πρέπει να είναι γενικής εφαρμογής και υπό αυτό το πρίσμα να εξεταστεί το κόστος του αιτήματος και η δυνατότητα εξεύρεσης των αναγκαίων πιστώσεων.

Ø      Η κάλυψη της σχετικής δαπάνης, σε περίπτωση αθώωσης, να γίνεται εκ των υστέρων.

Ø      Σε περίπτωση έκδοσης αμετάκλητης καταδικαστικής απόφασης και αν η δαπάνη της νομικής κάλυψης έχει προκαταβληθεί, επειδή είχε εκδοθεί αθωωτική πρωτόδικη απόφαση, είναι αυτονόητο ότι η δαπάνη θα καταλογίζεται στον υπάλληλο.

Ø      Το ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. έθεσε το ζήτημα της νομικής κάλυψης των δημοσίων υπαλλήλων προς διαπραγμάτευση με την ΑΔΕΔΥ κατά τις συλλογικές Διαπραγματεύσεις του έτους 2002, προκειμένου να επιτευχθεί σφαιρική αντιμετώπιση του ζητήματος με τη συναίνεση των εκπροσώπων των εργαζομένων. Κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης συζητήθηκαν δύο λύσεις:

- Η εκπροσώπηση των δημοσίων υπαλλήλων ενώπιον των ποινικών δικαστηρίων από μέλη του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

- Η δυνατότητα κάλυψης της δαπάνης για την αμοιβή πληρεξούσιου δικηγόρου.

Σε ότι αφορά το θέμα της καταβολής αποζημιώσεων στους μηχανικούς δημοσίους υπαλλήλους για εκτός έδρας μετακινήσεις, η συνδικαλιστική πλευρά τόνισε ότι τα καθήκοντα των μηχανικών, ως εκ της φύσεώς τους, απαιτούν συχνές εκτός έδρας μετακινήσεις, προκειμένου να επιβλέπουν την ορθή και έγκαιρη εκτέλεση των έργων. Με βάση το πλαίσιο αυτό, τα αιτήματα της ΠΟ ΕΜΔΥΔΑΣ, όπως προκύπτουν από τα σχετικά έγγραφα που κατατέθηκαν, είναι τα εξής:

α)  Έννοια - Οικονομική επιβάρυνση

·        Μετακίνηση εκτός έδρας είναι κάθε αναγκαία απομάκρυνση του υπαλλήλου από το χώρο εργασίας του (γραφείο) για την άσκηση υπηρεσιακών καθηκόντων, χωρίς οποιονδήποτε περιορισμό ως προς:

α)   την απόσταση του τόπου παροχής υπηρεσιών εκτός του γραφείου του υπαλλήλου,

β)   τον αριθμό των ημερών μετακίνησης ανά έτος ή ανά μήνα,

γ)   το μέσο μετακίνησης, εφόσον για τη μετακίνησή του απαιτείται μεταφορικό μέσο.

·        Οι δαπάνες των κάθε είδους μετακινήσεων των Διπλωματούχων Μηχανικών για την άσκηση των καθηκόντων τους βαρύνουν το Δημόσιο μέσω των Υπηρεσιών στις οποίες απασχολούνται και για λογαριασμό των οποίων μετακινούνται εκτός έδρας.

β)  Εκτός έδρας υπηρεσιακές δαπάνες

Σε περίπτωση μετακίνησης εκτός έδρας το Δημόσιο επιβαρύνεται με τις ακόλουθες δαπάνες:

·        Οδοιπορικά έξοδα μετακίνησης, ήτοι:

α)      δαπάνες εισιτηρίων με αυτοκίνητο, σιδηρόδρομο, αεροπλάνο ή πλοίο,

β)      χιλιομετρική αποζημίωση 0,20 € / χιλιόμετρο για τη χρήση ιδιωτικού αυτοκινήτου,

γ)      αμοιβή μισθωμένου οχήματος (ταξί).

Ο προσδιορισμός του μεταφορικού μέσου καθορίζεται ανάλογα με τις περιστάσεις και έπειτα από έγκριση της Υπηρεσίας.

·        Δαπάνη διανυκτέρευσης σε ξενοδοχείο Α’ Κατηγορίας (διανυκτέρευση με πρωινό), εφόσον απαιτείται διανυκτέρευση για την εκτός έδρας υπηρεσία.

·        Δαπάνη διατροφής ποσού 35 € ημερησίως, εφόσον η μετακίνηση απαιτεί διανυκτέρευση, άλλως 17,5 € ημερησίως.

γ)  Ημερήσια αποζημίωση

Εκτός των ανωτέρω δαπανών, σε περίπτωση μετακίνησης εκτός έδρας, το Δημόσιο επιβαρύνεται και με δαπάνες ημερήσιας αποζημίωσης, ως εξής:

·        Ημερήσια αποζημίωση για παροχή υπηρεσιών εκτός έδρας ίση με το 1/20 των μηνιαίων τακτικών αποδοχών (βασικός μισθός και τακτικά επιδόματα, σύμφωνα με το Ν.2470/1997, άρθρα 7 και 8) εφόσον για τη μετακίνηση απαιτείται και διανυκτέρευση.

·        Εάν για τη μετακίνηση δεν απαιτείται διανυκτέρευση, καταβάλλεται το 1/40 των μηνιαίων τακτικών αποδοχών, εφόσον η μετακίνηση έχει συνολική διάρκεια (αναχώρηση – επιστροφή και παροχή υπηρεσιών)μεγαλύτερη από 8 ώρες.

·        Για μετακινήσεις μικρότερης διάρκειας από 8 ώρες και εντός του ωραρίου του υπαλλήλου, δεν καταβάλλεται ημερήσια αποζημίωση.

δ)  Πηγές χρηματοδότησης

Το Δημόσιο καλύπτει τις κάθε είδους δαπάνες και αποζημιώσεις μετακίνησης των Διπλωματούχων Μηχανικών από το κατ’ έτος αντίστοιχο Π.Δ.Ε. των Υπουργείων, των Περιφερειών και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης β’ βαθμίδας (Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις), τα ετήσια προγράμματα των Ν.Π.Δ.Δ. και των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης α’ βαθμίδας (Δήμοι και Κοινότητες) καθώς και τον ΕΤΕΡΠΣ, το ετήσιο πρόγραμμα ΝΑΤΟ, το ΕΠΤΑ ή άλλους ειδικούς λογαριασμούς.

Οι παραπάνω δαπάνες και αποζημιώσεις υποχρεωτικά προκαταβάλλονται στο μετακινούμενο Διπλωματούχο Μηχανικό. Σε αντίθετη περίπτωση δεν ισχύει η υποχρέωση μετακίνησης καθώς και η ποινική του ευθύνη για το αντίστοιχο έργο.

Κατά τη διάρκεια των συνεδριάσεων, τα αιτήματα της συνδικαλιστικής πλευράς κωδικοποιήθηκαν και εξειδικεύτηκαν, στα πλαίσια του διαλόγου, ως εξής:

I.                    Ως εκτός έδρας μετακίνηση να νοείται κάθε αναγκαία απομάκρυνση του υπαλλήλου από τον χώρο εργασίας του για την άσκηση των υπηρεσιακών του καθηκόντων σε απόσταση είκοσι (20) χλμ. και άνω (αναπροσδιορισμός της έδρας), χωρίς κανένα περιορισμό ως προς το μέσο μετακίνησης, εφόσον αυτό απαιτείται και με αναπροσαρμογή του αριθμού των ημερών μετακίνησης ανά έτος ή ανά μήνα (άρση του περιορισμού των 120 ημερών κατ’ έτος και των 10 ημερών ανά μήνα).

II.                 Ειδικότερα τα αιτήματα της ΕΜΔΥΔΑΣ ως προς την τροποποίηση του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου είναι τα εξής:

Ø      Διασφάλιση των απαιτούμενων πιστώσεων για την έγκαιρη καταβολή της δαπάνης στον δικαιούχο μηχανικό, πριν από την πραγματοποίηση της εκτός έδρας μετακίνησης.

Ø      Έλεγχος των εκτός έδρας μετακινήσεων, αυστηρότερες διαδικασίες έγκρισης αυτών και μόνο αν αυτές απαιτούνται για την κάλυψη υπηρεσιακών αναγκών.

Ø      Αύξηση της ημερήσιας αποζημίωσης μέχρι ποσού ίσου με το καταβαλλόμενο στους μηχανικούς που υπηρετούν στις Διαχειριστικές Αρχές (20.000 δρχ. /διανυκτέρευση).

Ø      Αύξηση της αποζημίωσης για αυθημερόν επιστροφή μέχρι ποσού ίσου με το καταβαλλόμενο στους μηχανικούς που υπηρετούν στις Διαχειριστικές Αρχές (από 3.300 δρχ. σε 10.000 δρχ.).

Ø      Επανακαθορισμός χιλιομετρικής αποζημίωσης. Προτείνεται αποζημίωση 70 δρχ. /χλμ. για τη χρήση ιδιωτικού αυτοκινήτου.

Ø      Απάλειψη του περιορισμού ότι προκειμένου να καταβληθεί αποζημίωση για εκτός έδρας μετακίνηση με χρήση ιδιωτικού μεταφορικού μέσου, θα πρέπει ο υπάλληλος να έχει επισκεφθεί τουλάχιστον δύο πόλεις κατά την άσκηση των καθηκόντων του.

Ø      Απάλειψη του περιορισμού ότι δεν καταβάλλεται αποζημίωση για εκτός έδρας μετακίνηση, αν ο υπάλληλος έχει φιλοξενηθεί σε φιλικό σπίτι.

Ø      Διαφορετική αντιμετώπιση του θέματος, όσον αφορά τις εκτός έδρας μετακινήσεις σε νησιωτικές περιοχές (κατάργηση του περιορισμού σε ναυτικά μίλια).

Ø      Κάλυψη της δαπάνης για χρήση μισθωμένου οχήματος (ταξί), όταν η μετακίνηση με τα μέσα μαζικής μεταφοράς δεν είναι εφικτή.

Ø      Δαπάνες εισιτηρίων για κάθε μεταφορικό μέσο.

Ø      Δαπάνη διανυκτέρευσης σε ξενοδοχείο Α’ κατηγορίας.

Ø      Αύξηση της δαπάνης διατροφής.

Ø      Προκαταβολή των ανωτέρω δαπανών.

III.               Για την κάλυψη των ανωτέρω δαπανών, ζητείται η διεύρυνση των πηγών χρηματοδότησης και προτείνονται οι εξής:

·        Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων των Υπουργείων, Περιφερειών και Ο.Τ.Α. α’ & β’ βαθμού.

·        Τα ετήσια προγράμματα των Ν.Π.Δ.Δ. και Ο.Τ.Α. α’ & β’ βαθμού.

·        Το ΕΤΕΡΠΣ (Ειδικό Ταμείο για την Πολεοδομία).

·        Το ΕΤΠΑ (Ειδικό Ταμείο για έργα των Ο.Τ.Α.).

·        Το ετήσιο πρόγραμμα του ΝΑΤΟ.

·        Άλλοι ειδικοί λογαριασμοί.

·        Πρόβλεψη ειδικού κονδυλίου για την εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας.

Επί των προαναφερθέντων αιτημάτων, οι εκπρόσωποι του ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. και του Υπουργείου Οικονομικών εξέφρασαν τις εξής απόψεις, όπως προκύπτουν από τα πρακτικά των συνεδριάσεων:

Ø      Αναγνωρίζεται η παθογένεια του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου (ν. 2685/1999), όσον αφορά στις εκτός έδρας μετακινήσεις των δημοσίων υπαλλήλων, καθώς και η ανάγκη αναμόρφωσης αυτού, εξαιτίας των προβλημάτων που εντοπίστηκαν κατά την εφαρμογή του, προκειμένου να διασφαλισθεί η εύρυθμη λειτουργία των Υπηρεσιών, αλλά και να μην υφίστανται ζημία οι δημόσιοι υπάλληλοι.

Ø      Αναγνωρίζεται το γεγονός ότι οι μηχανικοί δημόσιοι υπάλληλοι πραγματοποιούν περισσότερες μετακινήσεις εκτός έδρας από άλλες κατηγορίες υπαλλήλων.

Ø      Η απόφαση για διεύρυνση των πηγών χρηματοδότησης αποτελεί συναρμοδιότητα περισσότερων Υπουργείων. Σε κάθε περίπτωση όμως, γίνεται δεκτό ότι πρέπει να εξασφαλίζεται η καταβολή της ανωτέρω δαπάνης πριν από την πραγματοποίηση της μετακίνησης.

Ø      Η τροποποίηση του ισχύοντος νόμου θα αναγνωρίζει μεν την ιδιαιτερότητα του θέματος για τους μηχανικούς δημοσίους υπαλλήλους, ωστόσο θα είναι γενικού χαρακτήρα και θα αφορά το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων.

Ø      Προκειμένου να υιοθετηθεί λύση για την κάλυψη δαπανών για τις εκτός έδρας μετακινήσεις όπως προτείνει η Π.Ο. Ε.Μ.Δ.Υ.Δ.Α.Σ., απαιτείται διεξοδική συζήτηση με τους εμπλεκόμενους φορείς, έτσι ώστε να καταστούν σαφείς οι επιπτώσεις που μπορεί να έχει.

            Από την ανωτέρω έκθεση τόσο των αιτημάτων της συνδικαλιστικής πλευράς για τα θέματα της νομικής κάλυψης και των αποζημιώσεων για εκτός έδρας μετακινήσεις των διπλωματούχων μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων, όσο και των αντίστοιχων θέσεων των εκπροσώπων του ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. και του Υπουργείου Οικονομικών, προκύπτουν τα εξής συμπεράσματα:

            Σε ότι αφορά το δικαίωμα των δημοσίων υπαλλήλων για ελεύθερη επιλογή νομικού παραστάτη, καθώς και για κάλυψη της σχετικής δαπάνης, σε περιπτώσεις άσκησης ποινικής δίωξης σε βάρος τους για ζητήματα που έχουν προκύψει κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, η Επιτροπή συμπεραίνει, από τα στατιστικά και άλλα στοιχεία που κατατέθηκαν, ότι αν και το πρόβλημα αυτό δεν απασχολεί ένα μεγάλο ποσοστό μηχανικών ως προς το σύνολο των μηχανικών που εργάζονται στο Δημόσιο, ωστόσο  εμφανίζεται με ιδιαίτερη ένταση στην εν λόγω κατηγορία εργαζομένων, σε σχέση με άλλες, λόγω της φύσης της εργασίας που καλούνται να εκτελέσουν οι μηχανικοί δημόσιοι υπάλληλοι. Θα πρέπει επίσης να παρατηρηθεί ότι συχνά τα διαθέσιμα στοιχεία δεν είναι επαρκή, έτσι ώστε να καταδείξουν την ακριβή έκταση του προβλήματος τόσο στους μηχανικούς, όσο και στο σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων, για να γίνουν οι αναγκαίες συγκρίσεις.

            Συνεπώς, η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι το πρόβλημα της άσκησης ποινικών διώξεων κατά των δημοσίων υπαλλήλων είναι κατά κύριο λόγο ηθικής τάξεως ζήτημα, που δεν συναρτάται απόλυτα με τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία και εμφανίζεται ιδιαίτερα έντονο στη περίπτωση των διπλωματούχων μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων, οι οποίοι, ως εκ της φύσεως της εργασίας τους, όπως εκτενώς διατυπώθηκε παραπάνω, παραπέμπονται συχνά ενώπιον της δικαιοσύνης. Για τον λόγο αυτό, η όποια μελλοντική επί του θέματος νομοθετική ρύθμιση θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της, μεταξύ άλλων, όλες τις ιδιαιτερότητες των μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων, παρέχοντάς τους την κάθε αναγκαία κάλυψη.

            Επειδή όμως ανάλογο πρόβλημα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους αντιμετωπίζουν όλες οι κατηγορίες εργαζομένων στο Δημόσιο, θα πρέπει να συνεκτιμηθεί ότι το δικαίωμα επιλογής πληρεξούσιου δικηγόρου και η καταβολή της σχετικής δαπάνης από το Δημόσιο, υπό αυστηρά καθορισμένες προϋποθέσεις, αποτελεί δικαίωμα όλων των υπαλλήλων. Για το λόγο αυτό, τόσο το ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α., όσο και το Υπουργείο Οικονομικών, ως εκ της φύσεως των αρμοδιοτήτων τους, στοχεύουν στην υιοθέτηση ρυθμίσεων που θα επιλύουν συνολικά το πρόβλημα. Παρότι συνεπώς αναγνωρίζεται η σχετική ένταση του προβλήματος στη συγκεκριμένη κατηγορία υπαλλήλων, θα πρέπει το πρόβλημα να μελετηθεί σφαιρικά. Άρα, η όποια νομοθετική ρύθμιση προταθεί θα πρέπει καταρχήν να είναι γενικού χαρακτήρα και να καλύπτει το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων.

            Ωστόσο, αναγνωρίζεται ότι σε περίπτωση που η προσπάθεια γενικής ρύθμισης του θέματος δεν τελεσφορήσει, κατόπιν διαπραγμάτευσης σε τριτοβάθμιο επίπεδο, μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, τότε θα αναζητηθεί λύση του θέματος ειδικά για τους μηχανικούς δημοσίους υπαλλήλους.

            Επιπλέον, θα πρέπει να καθορίζονται περιοριστικά και με σαφήνεια οι προϋποθέσεις για την κάλυψη της σχετικής δαπάνης, η οποία θα πρέπει να είναι ίση με το ποσό που αντιστοιχεί στα έξοδα παράστασης πληρεξούσιου δικηγόρου ενώπιον των δικαστηρίων (προδικασία και διαδικασία ενώπιον του ακροατηρίου).

Όσον αφορά το θέμα της νομικής κάλυψης των διπλωματούχων μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων, η άποψη του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., όπως καταγράφεται στο έγγραφο αριθ. 1931/21-5-02 του Γενικού Γραμματέα Δ.Ε./ΥΠΕΧΩΔΕ για τα ζητήματα των Συλλογικών Διαπραγματεύσεων της Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ με το Ελληνικό Δημόσιο, έχει ως εξής:

            «Με αφορμή την εξέλιξη της διαδικασίας των Συλλογικών Διαπραγματεύσεων, για ενημέρωσή σας, θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι συμφωνούμε γενικά με τις θέσεις που προβάλλει η Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ στις επιτροπές που έχουν συγκροτηθεί με αποφάσεις σας.

            Ειδικά για το θέμα της νομικής κάλυψης πέρα από το γεγονός ότι έχει αναλάβει πρωτοβουλίες και το Υπουργείο μας αναγνωρίζοντας ότι συντρέχουν ειδικοί λόγοι σε ότι αφορά τις συχνές ποινικές διώξεις εναντίων των Τεχνικών υπαλλήλων κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, σας ενημερώνουμε ότι συμφωνούμε και ειδικότερα στα σημεία που θέτει ως προϋποθέσεις η Π.Ο. ΕΜΔΥΔΑΣ και συγκεκριμένα:

α.   Αποδοχή της επιλογής του νομικού παραστάτη από τους μηχανικούς δημοσίους υπαλλήλους, όταν βρίσκονται κατηγορούμενοι κατά την άσκηση των καθηκόντων τους.

β.   Αμοιβή σε κάθε στάδιο της δίωξης (προανάκριση, παραπομπή σε 1ο , 2ο, 3ο βαθμό κλπ), ίσης με το ύψος του ποσού που προσδιορίζεται κατά περίπτωση με την ΚΥΑ των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης, που αφορά την ελάχιστη αμοιβή των δικηγόρων όπως αυτή ισχύει κάθε φορά, εάν για την αιτία που επισύρει την αστική ή ποινική ευθύνη του Διπλωματούχου Μηχανικού δεν έχει κινηθεί πειθαρχική διαδικασία εις βάρος του από την Υπηρεσία και δεν έχει κριθεί αμετάκλητα ότι ο Διπλωματούχος Μηχανικός βαρύνει με πειθαρχικό παράπτωμα, το οποίο τιμωρείται.

γ.    Κάλυψη του απαιτούμενου κονδυλίου ετησίως από τον τακτικό προϋπολογισμό, μετά από προσκόμιση των απαραίτητων δικαιολογητικών μέσω της Υπηρεσίας του Διπλωματούχου Μηχανικού στην αρμόδια Υπηρεσία εντελλομένων εξόδων».

Σε ότι αφορά τέλος την αποζημίωση που καταβάλλεται στους μηχανικούς δημοσίους υπαλλήλους για τις εκτός έδρας μετακινήσεις τους, που αφορούν τόσο την επίβλεψη της ορθής και έγκαιρης εκτέλεσης των δημοσίων έργων, όσο και την ορθή εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας, η Επιτροπή συμπεραίνει ότι το υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο έχει δημιουργήσει πολλά προβλήματα κατά την εφαρμογή του και συνεπώς κρίνεται απαραίτητη η τροποποίησή του.

            Η Επιτροπή συμπεραίνει ότι το πρόβλημα των εκτός έδρας μετακινήσεων εμφανίζεται ιδιαίτερα έντονο στη περίπτωση των μηχανικών δημοσίων υπαλλήλων, καθώς καλούνται, με ιδιαίτερη συχνότητα στη παρούσα φάση, από την φύση των καθηκόντων τους, να μετακινούνται συχνά σε μεγάλες αποστάσεις και σε περιοχές πολλές φορές ορεινές, προβληματικές ή νησιωτικές, δηλαδή σε περιοχές με δύσκολες συγκοινωνιακές και γεωφυσικές συνθήκες. Το πρόβλημα αυτό μάλιστα αντιμετωπίζουν όλοι οι μηχανικοί δημόσιοι υπάλληλοι, ανεξάρτητα από τον φορέα στον οποίο απασχολούνται (Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε., Περιφέρειες, Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις).

            Ωστόσο, η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι το πρόβλημα των αποζημιώσεων για εκτός έδρας μετακινήσεις απασχολεί και άλλες κατηγορίες εργαζομένων στο Δημόσιο και συνεπώς η όποια τροποποίηση του σχετικού νόμου θα αφορά το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων.

            Ήδη μελετάται από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους η θεσμοθέτηση ενός ορθολογικού νομοθετικού πλαισίου που θα ανταποκρίνεται στις σύγχρονες ανάγκες τόσο των Υπηρεσιών, όσο και των υπαλλήλων.

            Ενόψει του γεγονότος ότι οι Συλλογικές Διαπραγματεύσεις του έτους 2002 σε τριτοβάθμιο επίπεδο δεν τελεσφόρησαν, και κατά συνέπεια δεν κατέστη δυνατή η επίλυση των ανωτέρω ζητημάτων, θα μπορούσε να εξετασθεί από τα συναρμόδια υπουργεία η δυνατότητα εξεύρεσης λύσης στα αιτήματα των μηχανικών του δημοσίου, όσον αφορά στη νομική κάλυψη και στο θεσμικό πλαίσιο των εκτός έδρας μετακινήσεων, στο πλαίσιο όμως πάντα των γενικών αρχών της πολιτικής για δίκαιη και ισότιμη μεταχείριση του προσωπικού της δημόσιας διοίκησης.

            Σε κάθε περίπτωση πάντως, η επίλυση των συγκεκριμένων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι μηχανικοί του Δημοσίου, μπορεί να αποτελέσει το έναυσμα για την εξεύρεση λύσης που θα αφορά το σύνολο των δημοσίων υπαλλήλων και μεταξύ άλλων για το λόγο αυτό άλλωστε κρίνεται σκόπιμη η περαιτέρω διερεύνηση, των ζητημάτων αυτών από τους συναρμόδιους φορείς.

            Όμως αν δεν καταστεί υλοποιήσιμη η εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος επίλυση των προβλημάτων αυτών, θα πρέπει τα ζητήματα αυτά να αντιμετωπιστούν ειδικά για τους διπλωματούχους μηχανικούς δημοσίους υπαλλήλους από τους συναρμόδιους φορείς στην κατεύθυνση της άμεσης επίλυσής τους.

            Το παρόν πόρισμα, που θα υποβληθεί στους συναρμόδιους Υπουργούς Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης & Αποκέντρωσης, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων και Οικονομίας & Οικονομικών, υπογράφεται ως ακολούθως:

Αθήνα,     27   Νοεμβρίου  2002

Τα μέλη: